Ai điều hành FIFA khi không còn Blatter

LĐBĐ thế giới đang chìm sâu hơn vào khủng hoảng sau từng ngày, khi hàng loạt quan chức hàng đầu của tổ chức này dính vào bê bối tham nhũng và gian lận tài chính.

FIFA là một tổ chức có hàng tỷ đôla trong ngân quỹ, nhưng giờ vẫn còn sử dụng những máy fax đã lỗi thời trong các hoạt động công việc hằng ngày. Rất nhiều tiền đã chảy vào túi riêng của một số quan chức thông qua những hợp đồng bất lợi cho FIFA, hoặc những khoản chi trả thiếu minh bạch.

Sau khi Bộ Tư pháp Mỹ và Thụy Sĩ vào cuộc, phanh phui nhiều scandal, gần đây tới lượt chính Ủy ban Đạo đức và Kỷ luật của FIFA phải ra một số quyết định nhắm vào các lãnh đạo cấp cao của bóng đá thế giới.

Sepp Blatter lẽ ra sẽ tiếp tục điều hành FIFA cho tới khi cuộc bầu cử chủ tịch mới được tiến hành vào tháng 2/2016. Nhưng mới đây, quan chức người Thụy Sĩ này cùng với Michel Platini, Chủ tịch UEFA và là một ứng viên tân chủ tịch FIFA, bị Ủy ban Đạo đức FIFA đình chỉ công tác 90 ngày. Họ tạm thời không được tham gia hoạt động bóng đá để phục vụ quá trình điều tra khoản tiền khoảng hai triệu đôla mà Sepp Blatter từng chi trả cho Platini hồi năm 2011.

Blatter ra đi là điều gần như chắc chắn, nhưng tìm ra một người đủ tâm và tầm để thay thế ông điều hành FIFA hứa hẹn là bài toán nan giải cho cơ quan quyền lực bóng đá lớn nhất hành tinh. Ảnh: EPA.

Tổng thư ký FIFA Jerome Valcke cũng bị đình chỉ công tác trong 90 ngày. Ông này đang bị điều tra tội hưởng lợi bất chính từ việc tiếp tay cho hoạt động bán vé World Cup ra chợ đen.

Chủ tịch và Tổng thư ký đều bị điều tra, vậy ai là người thay họ điều hành hoạt động của FIFA thời gian tới, từ giờ cho tới khi Đại hội bất thường bầu ra người lãnh đạo mới vào tháng 2/2016?

Issa Hayatou là người thay thế chỉ đạo công việc ở FIFA trong thời gian Blatter bị đình chỉ công tác. Quan chức này được chỉ định nhờ tư cách là Phó chủ tịch FIFA lâu năm nhất.

Hayatou, người Cameroon, là Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Phi, và đã là một thành viên của Ủy ban điều hành FIFA suốt từ năm 1990. Chính ông từng thua Blatter trong cuộc tranh cử năm 2002.

Nhưng quan chức này cũng từng bị Ban tư cách Đạo đức của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) khiển trách hồi năm 2011. Hồi đó, Hayatou thừa nhận đã được thanh toán một khoản tiền hoa hồng, do một công ty tiếp thị thể thao cũ của FIFA chi trả hồi năm 1995. Theo hãng tin BBC, Hayatou đã nhận khoảng 20.000 đôla từ công ty ISL. Nhưng ông phủ nhận cáo buộc tội tham nhũng, và tuyên bố rằng khoản tiền đó chỉ là một món quà dành tặng cho hoạt động của Liên đoàn Bóng đá châu Phi.

Hayatou đồng ý điều hành FIFA tới đầu năm 2016, nhưng khẳng định sẽ không tham gia tranh cử chức chủ tịch ở tuổi 69.

Hayatou cũng từng nhúng chám và sẽ chỉ tạm thời điều hành FIFA khi tổ chức này chưa tiến hành bầu cử chủ tịch mới.

Blatter có thể sẽ chia tay FIFA sớm hơn dự kiến. Quan chức 79 tuổi này là Chủ tịch FIFA suốt từ năm 1998. Hôm 29/5, ông tái đắc cử nhiệm kỳ thứ năm liên tiếp, nhưng chỉ vài ngày sau đó, phải công bố quyết định từ chức vì bê bối tham nhũng. Ông sẽ chính thức từ nhiệm vào tháng 2/2016, nhưng coi như đã sớm phải nói lời tạm biệt FIFA sau quyết định đình chỉ công tác 90 ngày.

Tới giờ Blatter vẫn phủ nhận mọi cáo buộc về các hành vi sai trái. Hôm 7/10, ông trả lời một tạp chí của Đức rằng "ông đã bị lên án mà không có bất kỳ bằng chứng nào về việc làm sai trái".

Tương lai bấp bênh của Platini. Quan chức bóng đá người Pháp là Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) từ năm 2007. Ông thông báo đã gửi đơn tham gia tranh cử chức chủ tịch FIFA nhiệm kỳ mới, chỉ ít giờ trước khi Ủy ban Đạo đức FIFA ra quyết định đình chỉ công tác 90 ngày.

Platini đã bác bỏ các cáo buộc chống lại ông. Quan chức 60 tuổi này tuyên bố rằng số tiền hai triệu đôla đã nhận từ FIFA là “khoản thu nhập hoàn toàn hợp lệ” cho  thời gian ông từng làm việc dưới quyền của Blatter cách đây hơn chín năm. Tuy nhiên, danh tiếng mà ông dày công gầy dựng trên cương vị quản lý thể thao sẽ bị huỷ hoại nghiêm trọng nếu không chứng minh được sự trong sạch.

Trước khi trở thành một nhà lãnh đạo bóng đá nổi tiếng, Platini từng có sự nghiệp cầu thủ rất thành công. Ông cùng tuyển Pháp vô địch Euro 1984, và giành một số danh hiệu vô địch cấp CLB trong màu áo Juventus.

Tiền đồ của Platini ở FIFA có thể tiêu tong, nếu ông không chứng minh được sự trong sạch trong cáo buộc tài chính mờ ám có liên quan tới Blatter và Vackle (trái).

Các ứng viên sáng giá cho vị trí tân chủ tịch FIFA. Platini từng được coi là ứng viên hàng đầu, nhưng tương lai của ông hiện giờ không rõ ràng. Vì vậy cuộc đua tới chiếc ghế nóng ở FIFA, kết thúc vào ngày 26/2/2016, mở ra cơ hội lớn cho các nhân vật khác. Ngày 26/10 tới sẽ là hạn cuối cùng để những ai muốn ra tranh cử chủ tịch FIFA phải công khai quyết định và nộp hồ sơ.

Tính tới lúc này, Hoàng tử Jordan, Ali Bin Al-Hussein, người đã thua Blatter trong cuộc bầu cử hồi tháng 5 vừa qua, được đánh giá là ứng viên số một. Đồng minh nổi tiếng của ông trong cuộc đua tới ghế Chủ tịch FIFA là huyền thoại Maradona.

Tokyo Sexwale, doanh nhân và chính trị gia 62 tuổi người Nam Phi, cũng có thể sẽ quyết định tranh cử chủ tịch FIFA. Ông là bạn của cố tổng thống Nam Phi Nelson Mandela.

Huyền thoại bóng đá Brazil, Zico, và Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Liberia, Musa Bility, gần đây cũng đã thông báo có kế hoạch tranh cử.

Read More

Bi kịch tuổi xế chiều của các sao bóng đá

Từng hô mưa gọi gió trên sân cỏ một thời, nhưng sau khi treo giày, nhiều cầu thủ tài danh phải chịu số phận bi kịch. Gerd Muller là trường hợp mới nhất trong số đó.

Năm 1982, sau khi giã từ sự nghiệp, Muller nghiện rượu, gia đình tan hoang. Không gia đình, không tiền bạc, Gerd Muller gục ngã cho đến khi được ban lãnh đạo Bayern Munich và các đồng đội cũ tại đội tuyển Đức cưu mang. Nhưng trong lần thứ hai làm lại cuộc đời, căn bệnh Alzheimer lại tấn công ông, khi chỉ còn nửa tháng trước dịp sinh nhật thứ 70 của cựu tiền đạo này.

Gerd Muller không chỉ cống hiến trên sân cỏ, mà còn góp phần đào tạo nên một tài năng kiệt xuất Thomas Muller, khi về làm công tác đào tạo. Nhưng giờ thì tất cả chỉ là một màn sương mờ tối với huyền thoại người Đức, vì chứng Alzheimer.

Rồi đây, chứng bệnh đó sẽ khiến ông quên đi những bàn thắng mà ông đã ghi. Người hâm mộ bóng đá Đức sẽ rất buồn. "Hoàng đế bóng đá Đức", Franz Beckenbauer nói về Muller: "Bóng đá Đức sẽ không thể có được chức vô địch châu Âu năm 1972, cũng như vô địch thế giới năm 1974, nếu không có Gerd". 

Cũng là một căn bệnh, nhưng là căn bệnh hiểm nghèo mang tên ALS - chứng bệnh hiếm, khiến tế bào thần kinh vận động bị tê liệt và dẫn tới hội chứng xơ cứng, teo cơ. Và nó gán vào cho một vận động viên bóng đá khác, Stefano Borgonovo, chàng tiền đạo năm nào đã sát cánh cùng Roberto Baggio trên hàng công Fiorentina mùa giải 1988-1989. Năm 2009, 20 năm sau mùa giải đó, Baggio, với mái tóc điểm bạc, đẩy Borgonovo ngồi trên chiếc xe lăn đi qua hai hàng cầu thủ Milan và Fiorentina đứng vỗ tay chào anh. Họ lén lau những giọt nước mắt, trước khi bước vào trận đấu quyền tiền ủng hộ đồng đội cũ lâm bệnh hiểm nhèo.

Và sắc áo tím của Fiorentina không chỉ chứng kiến bi kịch của Borgonovo. Con người vĩ đại và được yêu quý nhất, Gabriel Batistuta cũng phải chịu đựng nỗi đau. Sự tận hiến của tiền đạo có biệt danh "Vua sư tử" trên sân cỏ đã để lại di chứng sau này. Trả lời phỏng vấn của phóng viên hãng tinTyC Sports, Batigol tiết lộ rằng, có lúc vì quá đau đớn, không tự di chuyển được, anh từng nói với bác sĩ, cầu xin họ hãy cắt đi cả hai chân anh.

Nhưng "Batigol" ít nhiều đã may mắn khi không phải hứng chịu bi kịch. Phác đồ điều trị đôi chân giúp mọi chuyện cũng tốt dần lên với danh thủ này, nhưng nỗi đau mà ông từng gánh chịu sẽ luôn là nhức nhối.

Bên cạnh bệnh tật, thất nghiệp và khó khăn tài chính cũng đeo bám các cầu thủ khi không còn thi đấu nữa. Sự hụt hẫng là điều khó tránh khỏi khi những ngôi sao vang bóng một thời rời xa sân cỏ. Vắng sự huyên náo trên khắp khán đài, vắng những trận đấu vào mỗi buổi cuối tuần, vắng trái bóng và thảm cỏ xanh đã khiến họ không còn biết làm gì với thời gian dài trống vắng.

Hình ảnh Baggio đẩy xe lăn đưa Borgonovo ra sân trong trận đấu quyên tiền ủng hộ đồng đội cũ từng khiến rất nhiều người hâm mộ rơi nước mắt vì cảm động.

Người hâm mộ không bao giờ quên được cái tên Oleg Salenko tại World Cup 1994, khi tiền đạo người Nga ghi năm bàn trong trận Nga đè bẹp Cameroon 6-1 ở trận chót vòng bảng. Và cùng với Hristo Stoichkov trở thành Vua phá lưới. Nhưng năm 2010, vì nợ nần, Salenko phải bán Chiếc giày Vàng - phần thưởng cho Vua phá lưới năm 1994 - của anh cho một ông chủ Ả-rập với giá 0,5 triệu đôla.

Và còn đó là Jean Marc Bosman  - người mà hai thập kỷ trước đã thắng vụ kiện vô tiền khoáng hậu để đưa công bằng đến cho các cầu thủ thông qua Luật Bosman. Nhờ điều luật mang tên cầu thủ người Bỉ này, các cầu thủ chuyên nghiệp trong Liên minh châu Âu được tự do chuyển tới các CLB khác khi hết hợp đồng với đội chủ quản. Điều này khiến CLB phải tăng lương để giữ chân cầu thủ, qua đó tạo nên rất nhiều triệu phú quần đùi áo số mà chúng thấy ngày nay.

Nhưng Jean Marc Bosman hôm nay đang sống bằng tiền trợ cấp xã hội ở tuổi 50. Rồi một ngày, khi ông sẽ giã từ thế giới trong cô đơn, cái tên "Bosman" có lẽ sẽ chỉ còn là được nhắc đến trên bàn đàm phán chuyển nhượng, hoặc trong những màn thương thảo hợp đồng giữa các cầu thủ với CLB của họ.

Nhiều cầu thủ, cựu cầu thủ khác thì thậm chí phải tìm đến cái chết, như một sự giải thoát. Năm ngoái, cựu hậu vệ Hertha Berlin, Andreas Biermann, sau nhiều năm trầm cảm vì cuộc sống bế tắc khi chia tay sân cỏ, đã tự vẫn ở tuổi 34. Trước đó, năm 2009, thủ thành Robert Enke qua đời ở tuổi 32, sau khi lao vào đoàn tàu ở thị trấn nhỏ nơi anh sinh sống. Người hâm mộ chỉ thấy những khoảnh khắc bay nhảy của thủ môn này trên sân cỏ và rất ít ai biết rằng Enke đã chơi bóng ba năm dài, với nỗi đau tột cùng từ việc mất đi cô con gái nhỏ hai tuổi.

Nhưng bi kịch hơn cả là “Chim hồng tước nhỏ” Garrincha. Ngày 15 tháng 6 năm 1958, trên Sân vận động Nya Ullevi, Göteborg, Thụy Điển. Brazil gặp Liên Xô, phút đầu tiên, cả thế giới chứng kiến một cầu thủ nhỏ thó của đội tuyển Brazil đột phá như một cơn lốc nhỏ bên cánh phải, rồi sút dội cột. Cầu thủ ấy chính là “Thiên thần thọt chân” Garrincha, con người của những pha lừa bóng không tưởng, cầu thủ vĩ đại thứ hai của đất nước Brazil, chỉ sau Pele, nhưng lại là cầu thủ được yêu quý nhất khi đưa Brazil đến với chức vô địch World Cup 1962.

Garrincha từng làm mê hoặc thế giới bóng đá giữa thế kỷ 20. Nhưng cuối đời, ông ra đi trong nghèo túng, bần hàn và sự lãng quên.

Ngày ấy, "Chim hồng tước nhỏ" 29 tuổi, được cả thế giới biết đến, ngưỡng mộ. Nhưng chẳng ai có thể hình dung ra rằng cầu thủ kiệt xuất đó khi đã gần 50 tuổi, trong ngày Giáng Sinh, vẫn phải đá bóng để mưu sinh. Và đến ngày 20/01/1983, Garrincha trút hơi thở cuối cùng trong sự cô đơn, trong nghèo đói và bệnh tật. Bên trong túi áo khoác của ông hôm đó là một tấm vé xổ số, thứ để ông bấu víu hy vọng thoát khỏi khó khăn vào những ngày cuối đời.

Thuở Garrincha còn thi đấu, ông được gọi là "Alegria do Povo" (Người mang đến niềm vui). Ông là minh chứng của những điều đẹp nhất mà bóng đá mang lại cho người hâm mộ, nhưng cũng đồng thời minh chứng cho nỗi đau lớn nhất của những nghệ sĩ, khi phải rời xa cánh gà sân khấu. Người hâm mộ bóng đá được tận hưởng các phút giây thăng hoa trên sân cỏ, được chứng kiến được những điều đẹp nhất của họ ở tuổi thanh xuân, nhưng cũng cần biết về nỗi đau của các cầu thủ ở tuổi xế chiều, để trân trọng hơn nữa các phút giây họ thi đấu.

Read More

Platini quanh co trong vụ nhận tiền từ Blatter

Chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Âu Michel Platini không thể cung cấp những tài liệu liên quan đến hai triệu đôla mà ông đã nhận từ FIFA.

Ủy ban đạo đức FIFA đang tiến hành điều tra số tiền được cho là “không minh bạch” mà Chủ tịch Sepp Blatter chuyển cho Platini trong năm 2011. Đây chính là lý do khiến Platini bị đình chỉ công tác 90 ngày và có nguy cơ bị cấm hoạt động bóng đá lâu dài.

Theo nguồn tin từ FIFA, Blatter nói với bộ phận điều tra rằng số tiền trên được trả cho Platini dựa theo một “thỏa thuận miệng” giữa hai người khi cựu danh thủ người Pháp làm cố vấn cho ông trong giai đoạn 1998-2002.

Michel Platini (phải) khai rằng Blatter và ông chỉ "nói miệng" khi giao dịch số tiền hai triệu đôla. Ảnh: AFP.

Tuy nhiên, công tố viên Thụy Sỹ Michael Lauber cho rằng dựa vào tình hình tài chính của FIFA trong giai đoạn đó, không có chuyện tổ chức này chịu trả cho Platini nhiều tiền như thế. Vì không có hợp đồng hay giấy tờ nào để đối chứng, Ủy ban đạo đức FIFA đang tiến hành theo hướng khoản chi trên đã vi phạm nguyên tắc về “xung đột lợi ích” giữa các cá nhân.

Tháng 2/2011, Platini bất ngờ chuyển từ việc là người đối địch với Blatter trong cuộc bầu cử chủ tịch FIFA năm đó thành chiến hữu ủng hộ cho quan chức Thụy Sỹ.

Platini đã đưa ra bốn lời giải trình chính thức với các công tố viên Thụy Sỹ nhưng không giải thích cụ thể về số tiền nhận năm 2011. Trong lá thư gửi cho 54 thành viên của UEFA, những người vẫn đang ủng hộ Platini, ông cũng không đề cập đến các tài liệu về khoản tiền trên. Platini chỉ nói vắn tắt số tiền này có liên quan đến công việc của ông tại FIFA từ năm 1998-2002. Do đó, sự tín nhiệm quan chức người Pháp của các thành viên UEFA bắt đầu dao động.

Công tố viên Thụy Sỹ cho rằng giả sử số tiền đưa cho Platini năm 2011 là do FIFA nợ ông từ năm 2002 thì điều này cũng không hợp lý. Vì theo luật Thụy Sỹ, các khoản chi trả cho nhân viên sẽ bị hủy bỏ sau năm năm kết thúc công việc.

Read More